Nông dân sản xuất thử nghiệm máy thu gom rơm

Là nông dân gắn bó thường xuyên với hoạt động sản xuất nông nghiệp, 16 năm làm việc trong ngành cơ khí, anh Ngô Văn Tính (sinh năm 1972), Cơ sở cơ khí 2 Tính (số 824, tổ 3 ấp Tân Hiệp, xã Vọng Thê, huyện Thoại Sơn; điện thoại số 0969 068 778) hiểu và nhìn thấy được những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp, nên đã sản xuất thành công máy thu gom rơm phục vụ nông nghiệp.

Máy thu gom rơm vận hành hiệu quả trên đồng ruộng

Dự án đã hoàn thiện sản phẩm máy thu gom rơm về mẫu mã và cơ chế vận hành, xác lập quy trình sản xuất máy một cách hợp lý. Sản phẩm máy thu gom rơm có khả năng chuyển đổi công năng thành phương tiện vận chuyển hàng hoá, nông sản... trong thời gian 30 phút và cần 4 nhân công thực hiện. Sau khi hoàn thành dự án cơ sở có khả năng sản xuất 5 sản phẩm/tháng. Theo đó, anh Tính sản xuất thử nghiệm 10 "Máy thu gom rơm" có công suất làm việc 8 ha/máy/ngày, tiêu hao nhiên liệu 60 lít dầu/ ngày (8giờ), lượng nhân công 3 người. Tính ưu việt của máy thu gom rơm 2 Tính năng suất 8ha/8 giờ (cao hơn 2ha so máy cùng loại trên thị trường), chi phí vận hành 900.000 đồng, giá bán 160 triệu đồng/máy (rẻ nhất so máy cùng loại trên thị trường), cho thấy sản phẩm máy thu gom rơm của Cơ sở 2 Tính vượt trội hơn so với các sản phẩm tương tự khác.

Anh Tính cho biết: "Máy thu gom rơm hoạt động theo nguyên lý: Đũa bươi sẽ nhô ra khi tiếp xúc với khối rơm để kéo khối rơm hướng về phương tiếp tuyến với băng tải, khi đó đũa bươi sẽ rút lại và khối rơm theo quán tính đi vào băng tải vào thùng chứa rơm phía sau. Rơm xá thu gom được có thể sử dụng ngay và không cần thêm công đoạn  xã rơm ra như sản phẩm của các máy cuốn rơm thành cuộn".

Theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ An Giang: "Dự án giải quyết vấn đề lãng phí, rơm được thu gom đã mang lại thêm một nguồn thu nhập cho nông dân. Cải tiến sản phẩm máy thu gom rơm với bộ phận thu gom rơm có thể tháo rời, nhằm tận dụng sản phẩm vào các mục đích khác như vận chuyển nông sản, vận chuyển lúa gạo... Giảm thiểu tác động của bụi trong quá trình vận hành bằng cách gắn thêm tấm bạt phủ ở vị trí phun rơm. Tính mới của sản phẩm là bỏ qua công đoạn cuộn rơm, trực tiếp chỉ thu gom rơm xá, giúp nông dân ủ rơm làm nấm, làm thức ăn chăn nuôi nhanh hơn, tiết kiệm chi phí và công sức. Việc thu gom rơm xá còn khắc phục được những khó khăn trong quá trình vận chuyển, có thể vận chuyển được cả đường thủy và đường bộ, với cùng một loại phương tiện có thể vận chuyển được nhiều rơm xá hơn rơm cuộn".

Sản phẩm máy thu gom rơm của Cơ sở cơ khí 2 Tính cũng có những thiết kế mang tính hiện đại như được thiết kế dựa trên nền tảng của máy gặt đập liên hợp. Chiếc máy này không hoạt động theo cơ chế rơ - mooc phía sau như các dòng máy hiện nay trên thị trường mà hoạt động theo cơ chế tự hành tự đổ, bộ phận thu gom rơm đặt ở  phía trước giúp người vận hành dễ dàng thao tác, rơm trên ruộng được thu gom sạch hơn.

Máy thu gom rơm của Cơ sở cơ khí 2 Tính có nhiều ưu điểm so với máy nhập khẩu: Máy sử dụng bánh xích phù hợp để di chuyển ở những vùng đất có độ lún 15 cm. Thùng xe được thiết kế có thể chứa được 5m3 rơm, giúp thiết bị thu gom nhanh, tiết kiệm nhân công. Máy chế tạo trong nước giá rẻ, có cấu tạo đơn giản dễ sử dụng, dễ sửa chữa. Thiết bị có thể tìm mua và thay thế dễ dàng. So với máy hiện có của Nhật nhập vào thị trường Việt Nam. Máy có cấu tạo đơn giản dễ vận hành, dễ sửa chữa giá rẻ. Công suất cao, giảm số lượng nhân công, tỷ lệ gom rơm sạch trên 95%, nên việc mở rộng quy mô sản xuất trong tương lai là rất lớn và rất có tiềm năng trong quá trình phát triển kinh doanh.

Anh Tính cho biết: "Đến nay, cơ sở cơ khí 2 Tính đã cung ứng cho bà con nông dân tỉnh An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang, TP. Cần Thơ  hơn 70 máy thu gom rơm và giải quyết việc làm thường xuyên cho 6 lao động (mức thu nhập từ 4,5 - 6,6 triệu đồng/người/tháng). Thu gom rơm bằng máy cuốn rơm sẽ mang lại hiệu quả cao góp phần giảm chi phí thuê nhân công thu gom khắc phục được tình trạng thiếu nhân công, giảm giá thành nguyên liệu rơm, giúp giảm giá thành sản xuất các nghề trồng nấm, trồng rau màu, chăn nuôi bò".

Dự án giải quyết được tình trạng thiếu hụt nhân công trong việc gom rơm để trồng nấm rơm mà hiện nay đang bức xúc sản lượng và diện tích trồng nấm giảm xuống do thiếu nhân công và nguồn nguyên liệu rơm là một trong các nguyên nhân. Tạo thêm việc làm cho ngành cơ khí nông nghiệp trong việc sản xuất và chế tạo máy. Tận dụng phụ phế phẩm trong sản xuất, tăng hiệu quả kinh tế cho người dân trong sản xuất. Giảm thiểu khí thải ra môi trường do không phải đốt đồng làm ảnh hưởng đến môi trường. Tránh bị ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn cho vụ kế tiếp, do rơm rạ chưa phân hủy kịp. 

Hiện nay, nhu cầu thu gom rơm để trồng nấm, làm thức ăn cho gia súc, trồng hoa màu...ngày càng tăng, nắm bắt được nhu cầu trên, trong những năm gần đây trên thị trường xuất hiện nhiều loại máy cuốn rơm được sản xuất trong nước và nhập từ nước ngoài đáp ứng được phần nào nhu cầu của người dân.Tuy nhiên, các loại máy này có những ưu điểm và nhược điểm riêng chưa phục vụ tốt nhu cầu thực tế của nông dân trong khu vực.

Cơ sở 2 Tính không ngừng nghiên cứu, cải tiến một số nhược điểm của một số loại máy cuốn rơm có trên thị trường hiện nay và bổ sung thêm một số tính năng để cho ra đời thành công máy thu gom rơm với những tính năng vượt trội ở năng suất thu gom, chi phí vận hành, cũng như giá thành sản phẩm, mang lại hiệu quả thiết thực phù hợp nhu cầu thực tế của nông dân trong khu vực.

Cơ sở 2 Tính được Trung tâm Khuyến nông Quốc gia thuộc Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn mời trình diễn hoạt động của sản phẩm máy thu gom rơm tại Hội thảo trình diễn công nghệ, thiết bị thu gom và xử lý rơm rạ vùng Đồng bằng Sông Cửu Long vào ngày 1-3-2016 tại Viện lúa Đồng bằng Sông Cửu Long.

Rơm là sản phẩm phụ từ sản xuất nông nghiệp đựơc sử dụng làm nguyên liệu cho các ngành nghề như trồng nấm rơm, làm thức ăn cho gia súc, trồng màu. Trước đây khi thu hoạch lúa rơm được máy tuốt rơm phun thành đống, nên việc thu gom rơm dễ dàng, nhưng hiện nay khâu thu họach lúa tại An Giang đã thay đổi công nghệ phần lớn diện tích trồng lúa nay được thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp, rơm được phun rải theo lối trên đồng, có chiều rộng khoảng 0,6m, nên việc thu hồi rơm bằng phương pháp thủ công để sử dụng, là rất khó khăn, cần nhiều công sức, mất nhiều thời gian, kém hiệu quả, và không có nhân công. Đặc biệt nhân công trong sản xuất hiện nay thiếu hụt, giá công lao động tăng cao, khoảng 200 ngàn đồng/người/ngày nhưng vẫn thiếu công lao động.

Mặt khác khi thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp, rơm rải trên đồng nên việc cày xới đất rất khó do bị rơm cản lại, độ cày xới cạn không đảm bảo độ sâu, chi phí cho xới đất sẽ tăng lên. 

Đốt rơm trên đồng cũng không phải là một lựa chọn tốt, trước hết là khi đốt đồng các chất hữu cơ trong rơm rạ và trong đất sẽ biến thành các chất vô cơ, nên tro than của rơm rạ cũng chỉ cung cấp được một lượng dinh dưỡng rất nhỏ cho đồng ruộng mà thôi. 

 Một tác hại khác của đốt đồng là gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm bầu không khí ở nông thôn. Bởi lẽ khi đốt rơm rạ trên đồng không chỉ có khí CO2 (dioxid cacbon) thải vào không khí, mà các khí độc khác như  CH4 ( metan),  khí CO ( cacbon monoxid) và một ít khí SO2( dioxid sunfur) cũng thải vào. Theo ước tính của các nhà chuyên môn, hàng năm nước ta có khoảng 80 triệu tấn rơm rạ và vỏ trấu, nếu chỉ đốt  khoảng 50% thì các chất  khí thải ra có thể tính được như sau: khoảng 8 triệu tấn CO2,  trên 2,5 ngàn tấn khí CH4 và gần 100 ngàn tấn khí  CO … tất cả đều bay vào khí quyển, gây ô nhiễm môi trường,  góp phần tạo ra hiệu ứng nhà kính trong không  gian sống. Hơn nữa, thành phần chủ yếu của rơm rạ là chất licnoxenlulozơ, hemixenlulozơ và các chất hữu cơ kết dính… khi đốt cháy sẽ tạo ra các loại khí độc, mà khi con người hít vào sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là sẽ dễ mắc các chứng bệnh về đường hô hấp, gây co thắt  phế quản....

Đốt đồng còn là một sự lãng phí. Do đã bỏ đi nguồn dinh dưỡng lớn có trong đất. Theo tính toán của các nhà chuyên môn, 1 ha đất trồng lúa với năng suất bình quân là 5 tấn lúa, thì  sẽ lấy đi trong đất một lượng đạm khoảng 50 kg, lượng lân 25 kg, và lượng kali là 130 kg . Do vậy, đốt bỏ rơm rạ cũng có nghĩa là đã bỏ đi 1 lượng phân bón, chất dinh dưỡng cần thiết cho cây lúa, thay vì trả lại cho đất thông qua việc xử lý rơm rạ thành phân hữu cơ để bón trở lại cho đồng ruộng.

 Cuối cùng, việc đốt đồng còn tiêu diệt các loại côn trùng có ích, góp phần làm mất cân bằng sinh thái ruộng lúa - một trong những nguyên nhân gây bộc phát sâu bệnh trên đồng ruộng, buộc bà con nông dân phải sử dụng một lượng lớn thuốc BVTV để phòng trừ, khiến cho việc sản xuất lúa ngày càng trở nên khó khăn, chi phí cao, hiệu quả thấp.

Để giải quyết những vấn đề trên, việc thu gom rơm cần được thực hiện bằng máy, tăng hiệu quả kinh tế, tránh ô nhiểm môi trường, tránh ngộ độc hữu cơ cho cây lúa trong vụ kế tiếp, tận dụng phụ phế phẩm trong sản xuất nông nghiệp.

Bài, ảnh: HẠNH CHÂU

CÁC TIN KHÁC:

Đường nông thôn
Gặt đập liên hợp
Nước sạch cho vùng nông thôn
Cầu treo giao thông nông thôn
Đường đồng ruộng nông thôn
Điện nông thôn
Trường học đạt chuẩn
Trạm y tế xã